Avaza Toplantısı: Azerbaycan’ın Stratejik Ônemi

Murat Anar Eğitimci-Yazar

BAYRAQDAR MEDİA – Ötən həftə dünyanın diqqəti Türkmənistana, Avazaya yönəlmişdi. Bu da səbəbsiz deyildi. Çünki Avazada keçirilən görüşlər Azərbaycanla Orta Asiya arasında əlaqələrin, o cümlədən Türk dünyasının gələcək inkişaf perspektivlərinə işıq saldı. Elə Türkiyədən olan eğitimci-yazar Murat Anar dab u görüşlə bağlı özəl olaraq BAYRAQDAR MEDİA-ya köşə yazıb. Həmin yazını oxucularımıza təqdim edirik:

Avaza, Türkmenistan’ın Balkan iline bağlı muhteşem tatil bölgesi, Hazar Denizi’nin doğu kıyısında yer alır. Resmi adı, Avaza Milli Turizm bölgesidir. Beyaz mermer kaplı binaları, turistlik modern otelleri, düzenli peyzajı ve kumla kaplı uzun plajları ile Hazar kıyısında Türkmenistan’ın tatil yüzüdür, Avaza.

6 Ülkenin Liderleri Avaza’da Buluştu

Türk Devletleri, TDT ile kendi aralarında işbirliklerini arttırırken bölgelerindeki diğer devletlerle de farklı işbirlikleri kuruyor. Türk Devletlerinin bu hamleleri daha kapsayıcı dengeleri yeniden kuran bir güç olma yolunda son derece önemli. Türk Devletleri için bir teşkilatta, bir birlikte olmak başka bir teşkilatta, başka bir birlikte olmaya engel değil. Önemli olan Türk Devletlerinin stratejik çıkarları. Bu çerçevede Azerbaycan ve Orta Asya Devletleri Başkanları Türkmenistan’ın Avaza kentinde 8. kez bir araya geldi. Azerbaycan, Türkmenistan, Kazakistan, Özbekistan, Kırgızistan ve Tacikistan Cumhurbaşkanları bu istişare toplantısına katıldı.

Avaza Toplantısının Sôyledikleri

Toplantının amacı, açılış konuşmasını yapan Türkmenistan Cumhurbaşkanı Serdar Berdimuhamedov’un cümlelerinde vurgulandı. Berdimuhamedov konuşmasında bölgesel ve küresel gelişmeler karşısında toplantıya katılan ülkeler arasındaki dayanışmanın ve ortak hareket etme iradesinin güçlendirilmesi gerektiğini belirtti.

Toplantıda, enerji, ticaret ve ulaştırma bağlantılarının geliştirilmesi başlıkları değerlendirildi. İklim değişikliğiyle mücadele, su kaynaklarının korunması, Aral Gölü’nün iyileştirilmesi ve Hazar Denizi’nin sürdürülebilir geleceği toplantının diğer gündem maddeleriydi.

Orta Asya’da Azerbaycan’ın Stratejik Önemi

Azerbaycan’ın büyük bir kısmı Batı Asya kıtasıda. Kafkaslarda olan topraklarıyla Avrupa kıtasında da Azerbaycan var. Azerbaycan, Orta Asya ülkeleri, Rusya ve Çin için Türkiye üzerinden Balkanlara, Avrupa’ya, İran üzerinden Orta Doğu’ya açılan kapı konumunda. Azerbaycan hem “Orta Koridor” hem de “Zengezur Koridoru” için olmazsa olmaz. Güçlü,istikrarlı bir Azerbaycan Orta Asya ülkelerinin tamamı için ticarette, güvenlikte, enerjide bir güç, bir istikrar bir güven demek. Azerbaycan, Karabağ savaşında kazandığı zaferle, Aliyev’in akılcı, denge politikaları ve Azerbaycan’ın her alanda yaptığı atılımlarla bölgede denge kuran denge bozan bir güç haline geldi. 35 milyon Azerbaycan Türk’ünün yaşadığı Güney Azerbaycan’da dikkate alındığında Azerbaycan nüfusu, Türk Devletlerinin en çok ikinci nüfus gücüne ulaşıyor.

Azerbaycan ve Orta Asya Devlet Başkanları 8. İstişare Toplantıları formatında Azerbaycan Kasım 2025’te tam katılımcı oldu. Azerbaycan’nın tam katılımcı olmasıyla bu format aynı masada aynı çıkarlar doğrultusunda Hazar’ın iki yakasını da birleştirmiş oldu.

Bu istişare toplantıları sonucunda yeni bir teşkilat ya da birlik oluşur mu bu oluşan yapı daha fazla ülkeyi de içine alır mı onu zaman gösterecek. Ama kesin olan bir şey var, Türk Devletleri düne göre bölgede çok daha güçlü, Türk Devletleri kurulan oyunun figüranı değil, bölge ülkeleriyle oyun kuran, oyun bozan bir konumda. Türkiye Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın vurguladığı gibi tüm dünya görüyor ki dünya 5’ten büyük. Türkiye’nin yanında güçlenen bir Azerbaycan, Azerbaycan’ın başardıklarına bakarak kendi güçlerinin, kapasitelerinin farkına varan Türk Devletleri var. Türk Devletlerinin, dünyaya nizam vermeye başladığı gerçeğini artık tüm dünya görmeye başladı. Dünya bu güce sevinmeli çünkü Türk’ün olduğu yerde adalet vardır, düzen vardır, hak vardır, insanlık vardır.