Uygurlara karşı yapılanlar protesto edildi

Son yeniləmə: 11 Fevral 2026

Hollanda’da “Gulca Katliamı”nın 29. yıldönümü anıldı ve Çin hükümetine karşı protesto düzenlendi

Abdurehim Gheni Uyghur

BAYRAQDAR MEDİA – Her yıl 5 Şubat tarihinde diaspora’daki Uygurlar, yaşadıkları ülkelerde Gulca Katliamı’nı anarak çeşitli şekillerde Çin işgalci hükümetine karşı protestolarını ifade etmeye devam ediyor. 2026 yılı 5 Şubat günü, Hollanda’daki Uygurlar “Uygurları Destekleme Örgütü”nün düzenlemesiyle, Amsterdam Dam Meydanı’nda Uygur yakın tarihinin en acımasız trajedilerinden biri olan “Gulca Katliamı”nın 29. yıldönümünü anmak üzere gösteri düzenledi.

Özgürlüğün sembolü olan Dam Meydanı’nda toplanan göstericiler arasında ay-yıldızlı mavi bayrak taşıyan Uygurların yanı sıra, Çin’in çeşitli bölgelerinden gelen demokratlar, Kanton bağımsızlık hareketi, Guangxi bağımsızlık hareketi ve insan haklarına duyarlı Hollandalı yerel vatandaşlar da Uygurları destekleyerek bu etkinliğe katıldı. Ellerindeki bayrak türleri farklı olsa da, sesleri tek bir noktada birleşmişti: “Tarihi unutmayalım, Uygur soykırımını durdurun, adalet için sesinizi yükseltin!”

Korkunç tarihi asla unutmayacağız

29 yıl geçmesine rağmen, Amsterdam Dam Meydanı’nda “Gulca Katliamı”ndaki acı hatıraları yansıtan gösteri etkinliği 2026 yılı 5 Şubat günü öğleden sonra saat 14:00’te başladı. Göstericiler ellerinde ay-yıldızlı mavi bayrak, “Gulca Katliamı’nı Unutmuyoruz”, “Google’da Uygur’u aratın”, “Çin işgali altındaki Doğu Türkistan’ın güncel durumu” gibi pankartların yanı sıra, “Şincan Polis Arşivi”nden açığa çıkarılan, toplama kamplarına kapatılan yüzden fazla Uygur’un fotoğraflarının basılı olduğu yedi metre uzunluğundaki pankartları taşıyarak Dam Meydanı’ndaki turistlerin dikkatini çekti.

Dam Meydanı’nda yankılanan Doğu Türkistan milli marşı

Bu kez gösteriyi düzenleyen “Uygurları Destekleme Örgütü”nün kurucusu Abdurehim Gheni Uyghur, açılış konuşmasında Gulca Katliamı’nda şehit düşen kardeşlerine saygı olarak Doğu Türkistan milli marşını çaldıktan sonra bir dakikalık saygı duruşunda bulundu ve ardından söz alarak 1997 yılı 5 Şubat’taki “Gulca Katliamı”nın detaylarını hatırlatarak şöyle dedi: 5 Şubat, Uygur yakın tarihinde Uygurların kalplerini bir kez daha derinden yaralayan, dehşet verici «Gulca Katliamı»nın yaşandığı gündür.

Gulca, Uygurların siyaset, ekonomi ve kültüründe son derece önemli rol oynayan, uzun tarihe sahip kadim şehirlerden biridir. Uygurların yakın tarihinde Çin Kuomintang hükümetine karşı devrimci bir dönüm noktası olarak 1944 yılı 12 Kasım’da Uygur halkının bir kez daha dünyaya bağımsızlığını ilan ettiği ve 2. Doğu Türkistan Cumhuriyeti’ni kurduğu yerdir. Bu nedenle Gulca, Çin hükümeti açısından en hassas bölgelerden biri olmuştur.

Bundan 29 yıl önce, yani 1997 yılı 5 Şubat günü, yüzlerce Uygur genci Abduhelil Abdumijit’in önderliğinde, meşrep ve futbol etkinliklerinin yasaklanması, çocukların ve kadınların Çin şehirlerine kandırılarak götürülmesi, uyuşturucu zehirinin yayılmasına göz yumulması gibi adaletsizliklere karşı barışçıl bir gösteri düzenledi.

Ancak Çin hükümeti bu gösteriden büyük endişe duyarak polis, silahlı askerler, polis köpekleri ve yakıcı silahlar kullanarak gösteriyi kanlı bir şekilde bastırdı. İki hafta boyunca sıkıyönetim ilan edildi, ev ev baskınlar yapıldı ve binlerce masum Uygur gözaltına alındı.

5 Şubat günü gözaltına alınan Uygurlar açık bir meydana toplatılarak kalın kar üzerinde yalınayak yürümeye zorlandı ve yüksek basınçlı hortumlarla su sıkılarak ayak ve elleri donduruldu. Ayak ve elleri şişenlerin ayak ve elleri kesildi. Gösteri liderlerine toplu idam cezası verildi. Gösteriye katılanlar bugüne kadar hapishanelerde işkence altında yaşamaya devam ediyor. Biz Hollanda’daki Uygurlar bu korkunç günü hatırlamanın yanı sıra, işgalci Çin hükümetinin bugüne kadar Uygurlara yönelik işlediği insanlığa karşı suçları ve soykırımı dünyaya duyurmak için sesimizi yükseltiyoruz.

“Avrupa Doğu Türkistan Eğitim Derneği” başkanı Abulqasim Abdulaziz şöyle dedi: “Bu tesadüfi bir olay değil, bir soykırımdır. Bugün burada duruyoruz, çünkü susmak da bir suçtur”.

“Doğu Türkistan Ulusal Futbol Derneği” başkanı Elshat Islam konuşmasında, Hollanda ve Avrupa ülkelerini Çin’in yayılmacılığından uyanık olmaya çağırdı.

Ceza kampı tanığı Qelbinur Sidik Hanım, Hollanda’da 6 binden fazla Uygur’un yaşadığı halde gösteriye katılan Uygur sayısının azlığını eleştirerek, Gulca Katliamı’nda şehit olan kardeşlerimizin Çin hükümetine karşı milletlerinin hakları için ölümü göze alarak direndiklerini, ancak bizlerin onları unutmaması gerektiğini, onların kahramanca ruhundan ilham almamız gerektiğini ve onların bizim kahramanlarımız olduğunu söyledi.

Farklı milletlerin desteği

Uygurları destekleyerek bu gösteriye katılan Çin demokratları ve muhalifleri, Guangxi bağımsızlık hareketinden Wei Jijian, Kanton bağımsızlık hareketinden Jiang Peikun, Liu Feilu, insan hakları aktivisti Rao Xing (eski Çin silahlı polis), Hubei’den Liu Bowen ve Gansu’dan Hao Wangyong gibi kişiler konuşma yaparak, Uygurların özgürlük mücadelesini ve Doğu Türkistan’ın bağımsızlığını desteklediklerini, Çin Komünist Partisi’nin zulmüne karşı aynı safta olduklarını ifade ettiler.

Sonuç

Gösteri sırasında “Faşist Çin!”, “Terörist Şi Cinping!”, “Uygur soykırımını durdur!”, “Doğu Türkistan’a bağımsızlık”, “Tibet’e bağımsızlık”, “Kanton, Guangxi’ye bağımsızlık”, “Çin Doğu Türkistan’dan çekilsin” gibi sloganlar Amsterdam semalarında yankılandı. Öğleden sonra saat 15:30’da etkinlik sona erdi.